Basketbol diğer spor dallarındaki gibi kendine özgü kurallar kapsamında oynanır. İlk olarak Amerika’da oynanan bu spor dalı sepet topu olarak dilimize çevrilir. Fakat daha çok orijinal kullanılır. Profesyonel olarak oynamanın yanı sıra formda kalmak ve keyifli vakit geçirmek için de bu sporun amatör şekilde gerçekleştirildiği bilinir. Peki basketbol oyun kuralları nelerdir? Basketbol bahis kuralları neleri kapsar? İşte basketbola dair merak edilen tüm detaylar!
Basketbol Nedir?
Basketbol temelde beş kişilik iki takımdan oluşur. Topla ve elle oynanan bir spor dalı olarak değerlendirilir. Takım halinde oynanan basketbol topun yüksekliği 3,05 metre olan çemberden geçirilmesi esasına dayanır. Oyunda temel amaç pota adı verilen çemberden topu geçirip rakip takımı mağlup etmektir. Bunun için ise 2 sayılık ve 3 sayılık basketler atıp smaç ya da turnike gibi görsel hareketler gerekir.
Basketbolun Tarihçesi
Basketbol bilgileri ve kuralları pek çok kişi tarafından merak edilir. Bu sporun nasıl icat edildiği de merak uyandıran detaylar arasındadır. Basketbol 1 Aralık 1891 tarihinde Kanadalı beden eğitimi öğretmeni olan Dr. James Naismith tarafından icat edildi. Günümüzde salonları adeta doldurup taşıran bu zevkli sporun icat edilip ilk defa oynandığı yer ise Young Men’s Christian Association Training School yani YMCA – Genç Erkekler Hristiyan Birliği Eğitim Okulu’ydu.
Dr. Naismith oyunu ilk önce atlet ve beyzbolculara kış antrenmanı yaptırmak amacıyla geliştirdi. Ortalama 3 metre yüksekliğindeki duvara monte edilen altı kapalı şekildeki şeftali sepetlerine futbol toplarının sokulması hedeflenmişti. Kısa süre sonra sepetin altı çıkarılıp bu düzenek içi boş bir çember haline getirildi. İlk icat edildiği zaman 7 kişiden oluşan iki takım arasında oynanan oyun bugünkünden farklı olarak 20 dakikalık üç periyottan oluşurdu. Çok fazla zaman geçmeden Dr. Naismith tarafından bu oyuna sepet topu anlamı taşıyan basket ball adı verildi.
Basketbol Sahası ve Ekipmanları
Basketbol oyun kuralları incelemesinde saha ölçüleri de önem taşır. Oyunun oynandığı sahalar standart ölçülere sahip olur. Basketbol sahası dikdörtgen olarak tasarlanır. Sahaya belirli çizgiler dahilinde sınırlar çekilip basketbol kuralları ve alanı belirlenir. Potanın bulunduğu kenarlar kısa olurken diğer kenarlar dikdörtgenin uzun kenarları şeklinde bilinir. Saha ölçüleri şu şekildedir:
- Basketbol sahalarının ideal ölçüsü 28x15m olarak belirtilir.
- Pota kenar çizgisinden yaklaşım 1 ile 2m içeri kısımda bulunur.
- Oyununun oynanacağı alan ise ortadan ikiye şekilde çekilen çizgiyle eşit bölünür.
- Potanın yüksekliği 3,05m şeklindedir. Potanın diğer ölçüleri ise 1,8×1,2 m olacak biçimde ayarlanır.
- Çember çapı 45 cm olarak belirtilir.
- Tribün ve saha arasında ise minimum 2 metrelik mesafe bulunur.
Basketbol Kuralları
Basketbol 5 kişiden meydana gelen 2 takımla oynanır. İki takımın da amacı rakip potaya sayı atmaktır. Bir yandan da rakip takımın sayı atmasına engel olmaktır. Oyun süresinin sonunda en çok sayıyı atan takım galip ilan edilir. Alanda yer alan iki potadan biri hücum eden takıma aittir. Diğeri ise savunma durumundaki takımın potası olarak kabul edilir. Oyun masa görevlileri ve hakemler tarafından yönetilir. Basketbol oyun kuralları kısa maddeler halinde sıralanıp kolayca anlaşılabilir.
Temel Basketbol Kuralları
Amatör ve profesyonel oyuncular için basketbol kuralları madde madde şu şekilde belirlenir;
- Her iki takım için kenarda yedi tane yedek oyuncu bulunmalıdır.
- Masa hakemleri hariç üç hakemin daha karşılaşma esnasında görevli olması gerekir. Üç hakemin ikisi sahanın içinde, diğer hakem ise masada görevlidir.
- Oyun on dakikalık dört adet periyottan oluşur.
- Periyotların sonucunda beraberlik söz konusuysa maç uzatmaya gider.
- Basketbolda 24 saniye kuralı hücum süresi için geçerlidir. 24 saniyede topun elden çıkarılmaması hücum durumunun karşı takıma geçmesine sebep olur.
- Basketbolda atışlar tek, ikilik ve üçlük olarak belirlenir. Basketbol serbest atış kuralları kapsamında serbest şekilde yapılan atışlar atış başına bir sayı kazandırır.
- Basketbolda oyuncu değişikliği yapmak için herhangi bir sınırlama bulunmaz.
- Takımların her periyotta mola alabilme hakları vardır.
- Hücum eden tarafın 8 saniyede yarı sahayı geçmesi gerekir.
Faul ve Hatalar
Rakip oyunculara özellikle atış sırasında yapılan fiziksel temas faul olarak değerlendirilir. Belirli oranda faul yapan oyuncular basketbol faul kuralları gereği oyun dışı bırakılabilir ya da rakibe serbest atış hakkı verilebilir. Oyuncunun beş defa faul yapması oyundan çıkarılmasına sebep olur. Her iki takım da periyot başına toplam 4 takım faul hakkına sahiptir. Kasti faullerde 2 tane serbest atış kullanılır. Teknik faullerde ise 1 adet serbest atış kullanılabilir. Bu sırada top lehine faul verilen takıma geçer. Basketbol steps kuralları gereği de oyuncunun topu yere vurmadan bir adım öne yürümesi gerekir.
Basketbolda Pozisyonlar ve Görevleri
Basketbolda her oyuncunun belirlenmiş rolü ve pozisyonu vardır. Basketbol bahisleri yapan kişiler takım oyuncularının performansını da göz önünde bulundurur. Oyuncuların performansları kısaca şu şekildedir:
Guard: Oyun kurucu yani point guard takımın hücum tarafını yönetir. Bu kişi aynı zamanda topu sahaya taşır. Şutör guard ise dış atışlarla hücumda skor üretme konusunda uzman kişidir.
Forvet: Kısa forvet yani small forward çok yönlü bir oyuncu olup hem hücumda hem savunmada önemli rol oynar. Güç forvet ise pota altında etkilidir.
Pivot: Takımın en uzun oyuncusu olarak ifade edilir. Pota altındaki hücum ve savunma ribauntlarında etkili olur.
Basketbol Teknikleri
Basketbol yalnızca fiziksel yeteneklere dayalı değildir. Zeka ve strateji de gerektirir. Hücumda genelde set, hızlı ve perdeleme gibi teknikler kullanılır. Savunmada ise alan ve adam adama savunma gibi sistemler tercih edilir. Takımlar canlı skor durumuna göre tekniklerini dinamik olarak değiştirirler.
Pas Teknikleri
Basketbol 3 saniye kuralı gibi şartların haricinde bazı teknikler gerektirir. Bunlardan biri de pas teknikleridir. Popüler teknikler arasında göğüs pası, yerden pas ya da alley-oop gibi taktikler yer alır.
Dribbling ve Top Sürme Teknikleri
Top sürme tekniği de basketbolda son derece popülerdir. Bu teknik oyuncunun saha içinde hareket edip rakip oyuncuyu geçmesini sağlar. İyi bir top sürücü rakip savunmayı adeta delme kapasitesine sahip olur.
Şut Teknikleri
Şut teknikleri arasında orta mesafe şut, serbest atış ve üç sayılık atış gibi farklı stilleri vardır. Bunların her biri farklı kuralları kapsar.
Basketbolda Stratejiler ve Taktikler
Basketbol takım oyunu olduğundan başarılı hücum oyun planı kapsamında tüm oyuncuların beraber çalışmasını gerektirir. Her oyuncunun rolünün ve görevinin belirlenmesi önemlidir. Bu noktada antrenörlerin son derece önemli bir rolü vardır. Antrenörler takımların hem güçlü hem zayıf yönlerini değerlendirip uygun hücum stratejilerini belirler.
Hücum oyun planlarında pek çok farklı strateji kullanılabilir. Bunlar arasında pick and roll, hızlı hücum, post oyunu ya da üçlük atışları gibi detaylar yer alır. Her strateji farklı amaca hizmet eder.
Yeni Başlayanlar için Basketbol İpuçları
Basketbol iki takımın bir sahada karşı karşıya gelmesi sonucunda oynanır. Oyuncular basketbol 5 saniye kuralı gibi bazı şartlara göre topun kontrolünü sağlar. Maç hakemin topu saha ortasındaki çizgiden havaya atmasıyla başlar. Ardından oyuncular paslaşarak ya da dribbling yaparak topu ilerletir. Maç boyunca oyuncuların performanslarını kaybetmemeleri gerekir. Popüler bahisler arasında olan basketbola yeni başlayanlar zaman içinde kendilerini ilerletip daha iyi yerlere gelebilir. Bilyoner üzerinden pek çok spor dalının bahis takiplerini yapabilirsiniz.