Spor dallarında o spora özel bazı kelimeler kullanılır. Formula 1 yarışlarında da Pole kelimesi sıklıkla karşınıza çıkar. Bu sebeple insanlar pole kelimesinin ne anlam taşıdığını merak eder. Peki pole pozisyonu nedir? Pole kelimesinin Türkçe karşılığı ne anlama gelir? İşte detaylar!
Pole Pozisyonu Nedir?
Pole pozisyonu temelde yarışlara en öne başlanan yer olarak yani ilk sıra şeklinde tanımlanır. Yarışta ilk sırayı kazanmak için pilotlar sıralama turlarına çıkar. Bu turlarda en iyi dereceyi alan pilot ise yarışa pole pozisyonunda başlar.
Formula 1 Yarışlarında Pole Pozisyonunun Tarihçesi
Formula 1 yarışlarının geçmişi son derece eskilere dayanır. İlk zamanlarda Grand Prix yarışlarında pole pozisyonu da dahil olmak üzere bütün grid pozisyonları sürücüler arasında kura kapsamında belirleniyordu. Buna ilk örnek ise 1933 Monako Grand Prix’indeydi . O zamandan bu yana FIA Formula 1’e pek çok farklı eleme sistemi getirdi. Pole pozisyonu da bu eleme sistemleri arasında yer alır.
Pole Pozisyonu Nasıl Kazanılır?
F1 pilotları pole pozisyonu kazanmak için sıralama turlarında yarışır. Bu yarışın sonunda en iyi dereceyi kazanan pilot yarışa pole pozisyonunda başlamaya hak kazanır.
Sıralama Turları (Qualifying) Süreci
Günümüzde sıralama turları toplam 20 araçla yapılır. En yavaş 5 sürücünün elendiği turlar 18 dakika sürer. Bir sürücü %107 kuralından daha yavaş tur süresi yaparsa sürücünün hakem izni olmadan Grand Prix’e başlamasına izin verilmez. Geriye kalan sürücüler sonrasında 15 dakika kadar süren Q2’de ilk onda yer almak için yarışır.
En Hızlı Tur ve Pole Pozisyonu İlişkisi
F1 pole pozisyonu bir ya da daha çok sıralama turu seansı kapsamında belirlenir. Bu seanslardaki en hızlı sürücü yarışa pole pozisyonundan başlar.
Pole Pozisyonunun Yarışlara Etkisi
Yarışa en önde başlamak özellikle stratejik açıdan büyük avantaj sağlar. Bunun haricinde yarışın gidişatını da büyük öranda etkileyebilir.
Start Avantajı
F1 pistleri pole pozisyonundakilere çeşitli avantajlar sunar. Bazı pistler daha çok sollama ve heyecan sağlar. Ancak bazılarının düzeni geçmeyi zorlaştırır.
Stratejik Konumun Önemi
Pist yarışlarında stratejik konum son derece önemlidir. Yarışa ilk sırada başlayacak olan pilot pole pozisyonu sahibi şeklinde anılır. Bu pozisyon sıralama turlarında kazanılan derecelere göre belirlenir. Fakat bazı durumlarda önceki yarışların sonuçları da pozisyonun belirlenmesinde rol oynayabilir.
Tarihin En Unutulmaz Pole Pozisyonları
F1 tarihinde yarışan çok sayıda pilot vardır. Bunların unutulmaz pole pozisyonlarından birkaçı şöyledir:
Mika Häkkinen: McLaren ve Finlandiya efsanesi olan Mika 2 kez Dünya Şampiyonu olmuştur. Finlerin efsanesi olan pilot kariyeri boyunca 26 defa pole pozisyonunu kazandı. İlk pole pozisyonunu da 1997 senesinde Lüksemburg GP’sinde ulaştı.
Nico Rosberg: 1 defa Dünya Şampiyonu Alman pilot Nico Rosberg kariyeri boyunca yalnızca Mercedes için yarıştı. İlk pole pozisyonuna Çin’de ulaşan pilot 11 sezonda toplam 29 kez rakiplerinin önünde yarışa başladı.
Nigel Mansell: 1 defa Dünya Şampiyonu olan İngiliz pilot Nigel Mansell 15 yıl boyunca Formula 1’de performans gösterir. 32 defa en önden start alan Mansell ilk pole pozisyonunu Lotus takımı ile ABD GP’de elde etti. Kendisinin Ferrari ile de kazandığı bazı pole pozisyonları mevcut.
Juan Manuel Fangio: Toplam 5 defa Dünya Şampiyonu olan Juan Manuel Fangio ilk pole pozisyonuna Monako’da ulaştı. Arjantinli pilot bu başarıya daha sonra 26 defa daha ulaştı. Fangio farklı takımlarla da en çok pole pozisyonu kazanan pilot olarak bilinir.
Jim Clark: 32 yıllık kısa yaşantısına 2 kez Dünya Şampiyonluğu sığdırmış İngiliz pilot ilk pole pozisyonunu Monako’da elde etmiştir. 32 kez en önden start alan pilot bu başarıların tamamını Lotus takımı ile kazandı.
Pole Pozisyonunun Avantajları
Pole pozisyonundaki sürücü diğer tüm sürücülerden önde başlama avantajına sahip olur. Formula 1 tarihindeki bütün yarışlarda yarış galibiyetlerinin %40’tan fazlası pole pozisyonundan gelmiştir. Sürücünün yarışa önde başlaması trafiğe yakalanma olasılığını minimuma indirip baştan itibaren liderlik fırsatını en üst seviyeye çıkarmasını sağlar.
Pole Pozisyonunun Dezavantajları
Pole pozisyonunun bazı ufak dezavantajları da var. Bazı pistlerde kalkıştan ilk frenleme kısmına kadar uzun bir mesafe olur. Bu da pole pozisyonunda başlayan ismin dezavantajlı olması anlamına gelir.
Pole Pozisyonu İstatistikleri ve Rekorlar
2024 sezonunu kazanmasının ardından Max Verstappen Vettel ve Prost ile aynı seviyeye ulaşıp ilk 4’e girmeyi başardı. Lewis Hamilton Michael Schumacher ile beraber toplam yedi şampiyonlukla rekor tablosunun zirvesinde yer alır. Lewis Hamilton ve Mercedes’in hibrit çağındaki hakimiyeti motor sporları dünyasını adeta altüst etti. Hamilton 2012 yılının sonunda Alman pilotun emekli olmasının ardından Mercedes’te Schumacher’in yer aldı. O günden bu yana Hamilton 2014 ile 2020 yılları arasında 6 defa dünya şampiyonluğu kazandı. Bu altı şampiyonluk McLaren’daki ikinci sezonunda elde ettiği ilk şampiyonlukla beraber onu tarihin en başarılı sürücüsü yaptı. Juan Manuel Fangio’nun 1950’li yıllardaki beş şampiyonluk rekoru da zaman testinden geçti. Formula 1 döneminin ilk büyük sürücüsü şeklinde katıldığı ilk yedi sezondaki şampiyonada 1. veya 2. oldu. Rekoru Schumacher’in 6. şampiyonluğunu kazandığı 2003 senesine kadar geçerliliğini korudu. Alain Prost’un Nigel Mansell, Ayrton Senna ve Nelson Piquet ile yaptığı mücadeleler ise ona dört şampiyonluk kazandırdı. Sebastian Vettel’in 2010’lu yılların başındaki Red Bull ile mutlak hakimiyeti de öyle. Tüm bu detaylar F1 bahis oyunlarında büyük rol oynar.
En Çok Pole Pozisyonu Kazanan Pilotlar
F1 tarihinde çok sayıda pole pozisyonu kazanan pilotlar var. Peki Formula 1’de en fazla pole pozisyonu alan pilot kimdir? İşte listedeki baş isimler:
Lewis Hamilton: Ceza almadığı her yarışı genelde kazanıp bitiren Hamilton toplamda 6 kez Dünya Şampiyonu oldu. İngiliz pilot kariyeri boyunca toplam 96 kere pole pozisyonunu elde etti. İlk pole pozisyonunu ise Kanada GP’de kazandır. Bu başarıya 28 farklı pistte ulaştı.
Ayrton Senna: Trajik ölümüyle Formula 1 takipçilerini derinden üzen Senna 3 kez Dünya Şampiyonu oldu. Brazilyalı McLaren efsanesi Senna ilk pole pozisyonuna Portekiz GP’de ulaştı. Yanına da 64 kez daha pole pozisyonu ekledi. Efsane pilot bu başarıyı Williams ile yalnızca 3 kez elde edebildi.
Michael Schumacher: Yıllar boyunca çoğu rekoru kırılamayan Kırmızı Araba ya da Şahlanan At denilince akla gelen Schumacher 7 kez Dünya Şampiyonu oldu. Alman pilot Mercedes ve Hamilton dominant olmadan önce uzunca bir süre listenin en tepesinde yer aldı. Efsanevi kariyeri boyunca 68 defa yarışa en önden başladı. İlk pole poziyonunu ise Monako’da elde etti. Schumacher kazandığı pole pozisyonlarının %85’ini Ferrari ile aldı.
Pole Pozisyonu ve Grid Sıralaması Arasındaki Fark Nedir?
Pole yarışa önde başlamak anlamına gelir. Grid ise sıralama turu seansı sonucuna göre araçların yarıştan önce sıralandıkları alan olarak tanımlanır.
Pole Pozisyonu Kazanan Her Zaman Yarışı Kazanır mı?
Pilotlar Formula 1 yarışı için sıralama turları esnasında kimi zamanlarda grubun başında yer alır. Ancak asıl pole pozisyonu Q3 sırasında kazanılır. 2021 yılında Formula 1’e sprint yarışları ilave edildi. Sprint yarışının sonucu ana yarışın sonucunu büyük oranda etkiler.
Bilyoner üzerinden canlı skor takiplerini rahatlıkla yapabilirsiniz.